U=U คืออะไร? ทำความเข้าใจหลักการ “ตรวจไม่พบเชื้อ = ไม่แพร่เชื้อ
U=U คือหลักการที่ได้รับการยืนยันทางการแพทย์แล้วว่า ผู้ติดเชื้อ HIV ที่รักษาด้วยยาต้านไวรัสอย่างสม่ำเสมอจนตรวจไม่พบเชื้อ จะไม่สามารถแพร่เชื้อผ่านการมีเพศสัมพันธ์ได้
PrEP แบบฉีด นวัตกรรมใหม่ในการป้องกัน HIV ไม่ต้องกินยาทุกวัน
โดย อ.พญ.กัณฑริดา ศรีพานิชกุลชัย ภาควิชาเวชศาสตร์ป้องกันและสังคม คณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล สำหรับผู้ที่รู้สึกว่าการกินยา PrEP ทุกวันเป็นเรื่องยาก อาจลืม หรือ ไม่สะดวก ปัจจุบันมีทางเลือกใหม่ที่น่าสนใจนั่นคือ PrEP แบบฉีด ซึ่งเป็นอีกหนึ่งความก้าวหน้าทางการแพทย์ที่ช่วยให้การป้องกัน HIV ง่ายและสะดวกสบายยิ่งขึ้น บทความนี้จะสรุปทุกเรื่องที่คุณต้องรู้เกี่ยวกับ PrEP รูปแบบใหม่นี้ค่ะ PrEP แบบฉีดคืออะไร? PrEP แบบฉีด คือยาป้องกัน HIV ก่อนการมีความเสี่ยงในรูปแบบฉีด ซึ่งออกแบบมาเพื่อแก้ปัญหาการลืมกินยาหรือไม่สะดวกในการกินยาทุกวัน ทำให้ระดับยาในร่างกายคงที่และป้องกันการติดเชื้อได้อย่างมีประสิทธิภาพ PrEP แบบฉีด ใช่ “วัคซีน HIV” หรือไม่? ไม่ใช่ แม้จะฉีดในระยะเวลาห่างกันคล้ายวัคซีน แต่ PrEP แบบฉีดคือยาต้านไวรัสรูปแบบหนึ่ง ไม่ใช่วัคซีน รู้จักยา PrEP แบบฉีด 2 ชนิด ปัจจุบันมี PrEP แบบฉีดที่ได้รับการรับรองและอยู่ระหว่างการศึกษาอยู่ 2 ชนิดหลักๆ Cabotegravir (คาโบทึกราเวียร์) ฉีดทุก 2 […]
PrEP คืออะไร? ยาป้องกัน HIV ก่อนเสี่ยงที่ควรรู้จัก
โดย อ.พญ.กัณฑริดา ศรีพานิชกุลชัย ภาควิชาเวชศาสตร์ป้องกันและสังคม คณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล ในยุคที่การดูแลสุขภาพเชิงป้องกันมีความสำคัญมากขึ้น “PrEP” หรือ Pre-Exposure Prophylaxis ได้กลายเป็นเครื่องมือสำคัญที่ช่วยป้องกันการติดเชื้อ HIV ได้อย่างมีประสิทธิภาพ PrEP คืออะไรและใครควรใช้? PrEP คือยาที่ใช้สำหรับป้องกันเชื้อ HIV ก่อนการมีความเสี่ยง เหมาะสำหรับผู้ที่ยังไม่ติดเชื้อ HIVแต่มีพฤติกรรมที่อาจเสี่ยงต่อการติดเชื้อ หากกินยาถูกต้องตรงเวลา จะสามารถป้องกัน HIV ได้ มากกว่า 90 % บุคคลที่ควรพิจารณาใช้ PrEP คือผู้ที่ต้องการป้องกันตัวเองจากการติดเชื้อ HIV โดยเฉพาะกลุ่มที่มีความเสี่ยง เช่น ผู้ที่อาจใช้ถุงยางอนามัยได้ไม่สม่ำเสมอ ผู้ที่ไม่แน่ใจหรือไม่รู้ ผลเลือด HIV ของคู่นอน ผู้ที่มีคู่นอนหลายคน / เปลี่ยนคู่นอนบ่อย วิธีการกิน PrEP ที่ถูกต้อง ระหว่าง กินทุกวัน (Daily PrEP) vs กินเฉพาะกิจ (On-Demand PrEP) การกิน […]
HIV กับ 5 ความเชื่อผิดๆ ที่คนแชร์กันอยู่
“อย่าใช้แก้วน้ำร่วมกันนะเดี๋ยวติด HIV!” “จูบกันไม่ได้นะ อันตราย” “เขาเคยมี HIV มาก่อน แต่อาการดีขึ้นแล้วยังอยู่ใกล้ได้มั้ย?” หลายคนยังเข้าใจผิดเกี่ยวกับ “การติดเชื้อ HIV” เพราะฟังต่อๆ กันมาโดยไม่มีแหล่งข้อมูลที่ถูกต้อง วันนี้เราจะมา “ไขข้อสงสัย” และความเข้าใจที่ผิดที่ได้ยินมา พร้อมบอกความจริงให้แบบเคลียร์ๆ อ่านจบแล้วจะรู้ว่า HIV ไม่ได้น่ากลัวเท่าความเข้าใจผิดเลยค่ะ ❌ ความเชื่อผิดที่ 1 “HIV ติดได้จากการจูบ” ❗ ความจริง: ไม่ติดค่ะ น้ำลายมีเชื้อไวรัส HIV อยู่น้อยมากจนไม่สามารถแพร่เชื้อได้แม้จะจูบแบบดูดดื่ม หรือแลกลิ้นก็ไม่ติด ยกเว้นกรณีที่ “ทั้งสองฝ่ายมีแผล หรือเลือดออกในช่องปาก” ซึ่งพบได้น้อยมากในชีวิตจริง ดังนั้น จูบ = ไม่เสี่ยงต่อการติดเชื้อ HIV แน่นอน ❌ ความเชื่อผิดที่ 2 “ใช้แก้วน้ำ/ช้อน/ห้องน้ำร่วมกัน = เสี่ยงติด” ❗ ความจริง: ไม่จริงเลยค่ะ เชื้อไวรัส HIV ไม่สามารถมีชีวิตอยู่บนพื้นผิวหรือสิ่งของได้นาน การจับ […]
เช็คด่วน! คุณอาจจะเสี่ยงติด HIV แบบไม่รู้ตัวอยู่หรือเปล่า? ไม่รู้ = ไม่ปลอดภัย รู้ไว = ป้องกันได้ทัน!”
“ฉันไม่ได้มีอะไรกับใครสุ่มสี่สุ่มห้านะ น่าจะไม่ติดหรอกมั้ง…” “เขาดูสะอาดดี ไม่มีโรคหรอก” “เรารู้จักกันมานาน จะเสี่ยงได้ยังไง?” คำตอบคือ..มีค่ะ! หลายคนยังเข้าใจว่า “HIV” ต้องมาจากคนเจ้าชู้ มีคู่นอนเยอะ หรือเป็นกลุ่มเสี่ยงเท่านั้น แต่จริงๆ แล้วความเสี่ยงสามารถเกิดได้กับทุกคน โดยเฉพาะคนที่ “คิดว่าตัวเองไม่เสี่ยง” จนมองข้ามการป้องกันและตรวจเลือด มาเช็คกัน! คุณเคยเจอสถานการณ์เหล่านี้หรือเปล่า? เคยมีเพศสัมพันธ์โดย “ไม่ใส่ถุงยางอนามัย” แม้แค่ครั้งเดียว เคยใช้ถุงยางแต่หลุด / แตก / ใส่ผิด มีคู่นอนมากกว่า 1 คน หรือไม่แน่ใจว่าอีกฝ่ายมีคู่อื่นหรือไม่ เคยมีเพศสัมพันธ์แบบไม่ป้องกันทุกช่องทางไม่ว่าจะเป็นทาง ช่องคลอด ทวารหนัก หรือปาก ไม่เคยตรวจ HIV เลย ทั้งที่เคยมีเพศสัมพันธ์มาแล้ว เคยใช้เข็มฉีดยาร่วมกับผู้อื่น (รวมถึงสัก เจาะผิวหนังในที่ไม่น่าเชื่อถือ) เคยมีแฟนที่มีเชื้อ HIV ที่ยังไม่เข้ารับการรักษาหรือไม่รู้สถานะการติดเชื้อของเขาเลย 📌 ถ้า “เคย” ข้อใดข้อหนึ่ง = คุณมีความเสี่ยงค่ะ แล้ว HIV ติดง่ายจริงเหรอ? ไม่ง่าย […]
คู่รักที่ปลอดภัย = คู่รักที่ตรวจ HIV ด้วยกัน รักกันแค่ไหน ก็ต้องรู้ผลไปพร้อมกัน
“รักกันต้องเชื่อใจกันสิ จะตรวจทำไม?” “ฉันมั่นใจว่าเขาสะอาดแน่นอน” “เราคบกันมานานแล้วนะไม่มีอะไรต้องกังวล” ความจริงคือ ความรักไม่ใช่แค่ความรู้สึกแต่คือความรับผิดชอบร่วมกัน และหนึ่งในความรับผิดชอบสำคัญที่คู่รักทุกคู่ควรมีให้กันคือการตรวจ HIV ด้วยกัน ตรวจ HIV ด้วยกัน…ทำไมถึงสำคัญ? เพราะ HIV บางครั้งไม่มีอาการในช่วงแรกเลย หลายคนติดเชื้อมาหลายปีโดยไม่รู้ตัว เพราะคู่ของคุณอาจเคยมีอดีต หรือคุณเองก็อาจเคยมี ไม่ใช่การขุดอดีตแต่คือการดูแลอนาคตร่วมกัน เพราะต่อให้มีเพศสัมพันธ์แค่กับแฟนคนเดียว ก็ยังเสี่ยงได้ถ้าไม่เคยตรวจ และไม่เคยใช้ถุงยางอย่างสม่ำเสมอ เพราะรักแท้ = ไม่กลัวที่จะเปิดใจเรื่องสำคัญ วิธีตรวจ HIV ที่คู่รักทำได้ง่ายๆ ไปตรวจที่คลินิกนิรนาม / โรงพยาบาล มีความเป็นส่วนตัว – บางแห่งให้บริการฟรีปีละ 2 ครั้ง – สามารถขอรับคำปรึกษาด้วยกันก่อนตรวจ ใช้ชุดตรวจ HIV ด้วยตัวเอง (Self-test) – ปลอดภัย ได้มาตรฐาน – ตรวจง่าย รู้ผลไว – ขอได้ฟรีที่ LINE: @standbyyou https://line.me/R/ti/p/@standbyyou ตรวจแล้วเจอ…ต้องทำยังไง? หากผลของคนใดคนหนึ่ง […]
ตรวจ HIV ฟรีมีจริงเหรอ? ต้องทำยังไงถึงจะได้ตรวจแบบไม่เสียเงิน
“ไปตรวจ HIV นี่เสียตังค์เยอะป่ะ?” “อยากเช็กเลือดแต่กลัวค่าตรวจแพง…” รู้ไหมว่าทุกคนมีสิทธิ ‘ตรวจ HIV ฟรี’ ปีละ 2 ครั้ง โดยไม่ต้องจ่ายสักบาท ใช่ค่ะฟังไม่ผิด ไม่ต้องมีบัตรทองก็ตรวจได้! แค่คุณ “รู้สิทธิ” และ “รู้ว่าจะไปที่ไหน” ก็สามารถตรวจ HIV ได้แบบฟรีๆ อย่างปลอดภัย และไม่ต้องอายใครเลย ตรวจ HIV ฟรี ใครตรวจได้บ้าง? คนไทยทุกคนไม่จำกัดเพศ อายุ หรือสถานะ โดยเฉพาะผู้ที่เคยมีเพศสัมพันธ์โดยไม่ป้องกัน ไม่แน่ใจว่าคู่นอนมีเชื้อหรือไม่ อยู่ในกลุ่มเสี่ยง (MSM, sex worker, ผู้ใช้สารเสพติดชนิดฉีด ฯลฯ) หรือต้องการตรวจเพื่อลดความกังวลใจ สามารถตรวจฟรี ปีละ 2 ครั้ง ทุกสิทธิสุขภาพ เช่น บัตรทอง (สิทธิ UC) ประกันสังคม ข้าราชการ ฯลฯ ตรวจที่ไหนได้บ้าง? โรงพยาบาลของรัฐทั่วประเทศ แจ้งว่า “มาตรวจ […]
#MyFirstCheck เล่าประสบการณ์ตรวจ HIV ครั้งแรก กลัวจนขาสั่นแต่จบแบบสบายใจ
“ฉันไม่ใช่คนสำส่อนนะจะตรวจทำไม?” “กลัวผลลัพธ์มากกว่ากลัวเข็มฉีดยาอีก” “แค่คิดว่าต้องบอกใครว่าไปตรวจก็รู้สึกอายแล้ว” นี่คือความรู้สึกจริงของหลายคน (รวมถึงเรา) ที่เคยคิดแบบนี้ก่อน “ตรวจ HIV ครั้งแรก” แต่รู้ไหมว่า…พอเดินออกจากห้องตรวจแล้ว สิ่งที่รู้สึกคือ “โล่ง สบายใจ และรู้สึกดีที่ได้ตรวจ ไม่ต้องคิดไปเอง หลังจากนี้จะดูแลตัวเองอย่างดีแลย จุดเริ่มต้นของความกลัว คือ กลัวจะรู้สิ่งที่ไม่อยากรู้ เราก็เหมือนคนทั่วไปที่เคย “ไว้ใจคนอื่นมากกว่าการป้องกัน” เคยมีเซ็กส์ที่ “คิดว่าไม่น่าเป็นไรหรอกมั้ง” จนมาวันนึงเราคิดว่า “ไม่รู้ต่อไปแบบนี้แหละ…ที่น่ากลัวกว่ารู้” เลยตัดสินใจเดินเข้าไปที่ “คลีนิคนิรนาม” ที่เขาว่ากันว่าดี เป็นส่วนตัวและเข้าใจคนทุกเพศทุกวัย คลินิกนิรนามคืออะไร? คลินิกเฉพาะทางสำหรับตรวจและให้คำปรึกษาเรื่อง HIV และโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ ที่นี่… ไม่ถามชื่อจริง ไม่ตัดสิน มีเจ้าหน้าที่ที่สุภาพและเข้าใจมาก ทุกอย่างเป็น “นิรนาม” จริงๆ ราคาไม่แพง (มีบริการฟรีตามสิทธิด้วย) ขั้นตอนตรวจ HIV ครั้งแรก (แบบไม่หลอน) ลงทะเบียน แบบไม่ต้องใช้ชื่อจริง ตอบคำถามคัดกรอง (แบบสบายๆ ไม่มีตัดสิน) เจาะเลือดนิดเดียวเอง ไม่ถึง 5 นาทีเสร็จ […]
HIV ยังน่ากลัวอยู่มั้ย?” คำตอบที่คนรุ่นใหม่ควรรู้ก่อนตัดสินใคร
“เพื่อนเรามีแฟนที่เป็น HIV แต่เค้าก็ใช้ชีวิตเหมือนคนปกตินะ” “HIV ติดง่ายจริงเหรอ?” “เค้าเป็น เอดส์…เราควรหลีกเลี่ยงมั้ย?” ถ้าคุณยังเคยคิดแบบนี้อย่าเพิ่งรู้สึกผิด เพราะคุณไม่ได้ตั้งใจ แต่วันนี้เราจะมาเคลียร์กันให้ชัดว่า HIV ไม่ใช่ตราบาปและไม่ใช่จุดจบของชีวิต ก่อนอื่นมาทำความเข้าใจกันอีกที HIV กับ เอดส์ ต่างกันยังไง? HIV (Human Immunodeficiency Virus) = เชื้อไวรัสที่เข้าไปทำลายระบบภูมิคุ้มกันของร่างกาย เอดส์ (AIDS) = ระยะของโรค เมื่อภูมิคุ้มกันต่ำมากจนร่างกายติดเชื้อหรือป่วยง่ายกว่าปกติ ดังนั้น สรุปง่ายๆ ว่า ติดเชื้อ HIV ≠ ป่วยเป็นเอดส์ ถ้ารู้ตัวเร็ว รักษาเร็ว ไม่เคยขาดยา อาจไม่เข้าสู่ระยะเอดส์เลยก็ได้! ปัจจุบัน HIV รักษาได้มั้ย? ✅ รักษาได้ แค่รับประทานยาต้านไวรัสทุกวัน ไวรัสจะลดลงจนตรวจไม่พบในเลือด ทำให้สุขภาพแข็งแรง ไม่แพร่เชื้อให้คู่นอน หรือที่เรียกว่า U=U (Undetectable= Untransmissable) ตรวจไม่พบ ก็จะไม่ส่งเชื้อให้คนอื่นผ่านการมีเพศสัมพันธ์ คนที่มี […]
ซิฟิลิสมีแผลให้สังเกต HIV ต้องตรวจเลือดถึงจะรู้ แต่ทั้งสองอย่างรักษาได้ฟรีนะรู้ยัง?!
ช่วงนี้โรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์อย่าง ซิฟิลิส และ HIV กำลังกลับมาเป็นประเด็นสำคัญอีกครั้งในไทย แม้เราจะอยู่ในยุคที่มีข้อมูลครบและวิธีป้องกันก็มีมากมาย แต่จำนวนผู้ติดเชื้อยังเพิ่มขึ้นเรื่อยๆ โดยเฉพาะในกลุ่มวัยรุ่นและวัยเริ่มต้นทำงานที่บางทีไม่กล้าถาม ไม่กล้าพูด และที่น่ากลัวคือไม่กล้า “รู้” ว่าตัวเองเสี่ยงแค่ไหน วันนี้เราจะพาไปรู้จัก ซิฟิลิส กับ HIV แบบเข้าใจง่าย ตรงประเด็น ไม่ดราม่า พร้อมวิธีรักษาและสิทธิการรักษา พร้อมแล้วไปดูกันเลยค่ะ ซิฟิลิสคืออะไร? “ซิฟิลิส” เป็นหนึ่งในโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ที่หลายคนมองข้าม ทั้งที่จริงแล้วมันกลับมาแรงมากในช่วงหลัง ๆ โดยเฉพาะในกลุ่มวัยรุ่นและชายที่มีเพศสัมพันธ์กับชาย โรคนี้เกิดจากเชื้อแบคทีเรียชื่อว่า Treponema pallidum ซึ่งสามารถเข้าสู่ร่างกายผ่านการมีเพศสัมพันธ์แบบสอดใส่โดยไม่มีการป้องกัน (ช่องคลอด ทวารหนัก ปาก) รวมถึงอาจติดจากการสัมผัสแผลที่ติดเชื้อโดยตรง จุดสำคัญคือคุณหลอกดาว! ซิฟิลิสไม่ได้แสดงอาการรุนแรงทันที แต่จะแบ่งออกเป็น “ระยะ” และสามารถหลอกลวงเราได้ด้วยการ “หายไปชั่วคราว” แล้วกลับมารุนแรงขึ้นในภายหลัง ถ้าไม่ได้รับการรักษาอย่างถูกต้อง แต่ดีหน่อยว่าซิฟิลิสยังมีสัญญาณเตือนจากร่างกายที่เราสังเกตได้หลังจากเสี่ยง 10-90 วัน อาการของซิฟิลิซแบ่งเป็น 3 ระยะ +1 ดังนี้ ระยะที่ 1 มีแผลขอบแข็ง ไม่เจ็บ […]