U=U คืออะไร? ทำความเข้าใจหลักการ “ตรวจไม่พบเชื้อ = ไม่แพร่เชื้อ
U=U คือหลักการที่ได้รับการยืนยันทางการแพทย์แล้วว่า ผู้ติดเชื้อ HIV ที่รักษาด้วยยาต้านไวรัสอย่างสม่ำเสมอจนตรวจไม่พบเชื้อ จะไม่สามารถแพร่เชื้อผ่านการมีเพศสัมพันธ์ได้
PrEP แบบฉีด นวัตกรรมใหม่ในการป้องกัน HIV ไม่ต้องกินยาทุกวัน
โดย อ.พญ.กัณฑริดา ศรีพานิชกุลชัย ภาควิชาเวชศาสตร์ป้องกันและสังคม คณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล สำหรับผู้ที่รู้สึกว่าการกินยา PrEP ทุกวันเป็นเรื่องยาก อาจลืม หรือ ไม่สะดวก ปัจจุบันมีทางเลือกใหม่ที่น่าสนใจนั่นคือ PrEP แบบฉีด ซึ่งเป็นอีกหนึ่งความก้าวหน้าทางการแพทย์ที่ช่วยให้การป้องกัน HIV ง่ายและสะดวกสบายยิ่งขึ้น บทความนี้จะสรุปทุกเรื่องที่คุณต้องรู้เกี่ยวกับ PrEP รูปแบบใหม่นี้ค่ะ PrEP แบบฉีดคืออะไร? PrEP แบบฉีด คือยาป้องกัน HIV ก่อนการมีความเสี่ยงในรูปแบบฉีด ซึ่งออกแบบมาเพื่อแก้ปัญหาการลืมกินยาหรือไม่สะดวกในการกินยาทุกวัน ทำให้ระดับยาในร่างกายคงที่และป้องกันการติดเชื้อได้อย่างมีประสิทธิภาพ PrEP แบบฉีด ใช่ “วัคซีน HIV” หรือไม่? ไม่ใช่ แม้จะฉีดในระยะเวลาห่างกันคล้ายวัคซีน แต่ PrEP แบบฉีดคือยาต้านไวรัสรูปแบบหนึ่ง ไม่ใช่วัคซีน รู้จักยา PrEP แบบฉีด 2 ชนิด ปัจจุบันมี PrEP แบบฉีดที่ได้รับการรับรองและอยู่ระหว่างการศึกษาอยู่ 2 ชนิดหลักๆ Cabotegravir (คาโบทึกราเวียร์) ฉีดทุก 2 […]
PEP คืออะไร? ยาป้องกัน HIV ฉุกเฉินหลังเสี่ยงที่ต้องรู้
โดย อ.พญ.กัณฑริดา ศรีพานิชกุลชัย ภาควิชาเวชศาสตร์ป้องกันและสังคม คณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล ในสถานการณ์ฉุกเฉินที่ไม่ได้คาดคิด เช่น ถุงยางอนามัยแตก หรือ ฉีกขาด หลายคนอาจกังวลถึงความเสี่ยงในการติดเชื้อ HIV “PEP” คือคำตอบสำหรับสถานการณ์เหล่านี้ บทความนี้จะสรุปทุกเรื่องที่จำเป็นต้องรู้เกี่ยวกับยาป้องกัน HIV ฉุกเฉินหลังมีความเสี่ยงค่ะ PEP คืออะไร และทำงานอย่างไร? PEP ย่อมาจาก Post-Exposure Prophylaxis คือ ยาป้องกันการติดเชื้อ HIV แบบฉุกเฉินที่ต้องใช้ “หลัง” มีความเสี่ยง พูดง่ายๆ คือเป็นยาฉุกเฉินคล้ายยาคุมกำเนิด แต่ใช้สำหรับป้องกัน HIV เท่านั้น ยา PEP ที่ใช้โดยทั่วไปคือ TLD ซึ่งเป็นการรวมยาต้านไวรัส 3 ชนิดไว้ในเม็ดเดียว PEP แตกต่างจาก PrEP อย่างไร? ยา 1 เม็ดเหมือนกัน ความแตกต่างสำคัญอยู่ที่ช่วงเวลาการใช้ และ ชนิดของยา PrEP (Pre-Exposure) คือยากิน […]
PrEP คืออะไร? ยาป้องกัน HIV ก่อนเสี่ยงที่ควรรู้จัก
โดย อ.พญ.กัณฑริดา ศรีพานิชกุลชัย ภาควิชาเวชศาสตร์ป้องกันและสังคม คณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล ในยุคที่การดูแลสุขภาพเชิงป้องกันมีความสำคัญมากขึ้น “PrEP” หรือ Pre-Exposure Prophylaxis ได้กลายเป็นเครื่องมือสำคัญที่ช่วยป้องกันการติดเชื้อ HIV ได้อย่างมีประสิทธิภาพ PrEP คืออะไรและใครควรใช้? PrEP คือยาที่ใช้สำหรับป้องกันเชื้อ HIV ก่อนการมีความเสี่ยง เหมาะสำหรับผู้ที่ยังไม่ติดเชื้อ HIVแต่มีพฤติกรรมที่อาจเสี่ยงต่อการติดเชื้อ หากกินยาถูกต้องตรงเวลา จะสามารถป้องกัน HIV ได้ มากกว่า 90 % บุคคลที่ควรพิจารณาใช้ PrEP คือผู้ที่ต้องการป้องกันตัวเองจากการติดเชื้อ HIV โดยเฉพาะกลุ่มที่มีความเสี่ยง เช่น ผู้ที่อาจใช้ถุงยางอนามัยได้ไม่สม่ำเสมอ ผู้ที่ไม่แน่ใจหรือไม่รู้ ผลเลือด HIV ของคู่นอน ผู้ที่มีคู่นอนหลายคน / เปลี่ยนคู่นอนบ่อย วิธีการกิน PrEP ที่ถูกต้อง ระหว่าง กินทุกวัน (Daily PrEP) vs กินเฉพาะกิจ (On-Demand PrEP) การกิน […]
รวมพิกัดบริการ “ตรวจ HIV ฟรี” สำหรับวัยรุ่นและผู้ที่เคยมีโอกาสเสี่ยง
รวมพิกัดสถานที่ให้บริการตรวจ HIV ฟรี สำหรับวัยรุ่นและผู้ที่เคยมีโอกาสเสี่ยง
รวมเรื่องเพศที่วัยรุ่นไม่กล้าบอกใคร เพศศึกษาไม่ใช่เรื่องลับแต่คือเรื่องที่ต้องรู้
ไม่กล้าถามเพื่อน ไม่กล้าคุยกับครอบครัว ขอแค่มีมือถือและ LINE ก็ถามเรื่องเพศที่อยากรู้ได้ทันที เพิ่มเพื่อน @standbyyou พร้อมให้คำปรึกษาไม่ตัดสิน
อยากรู้แต่ไม่อยากถาม 5 คำถามเรื่องเซ็กส์
“มีอะไรครั้งแรกต้องเจ็บมั้ย?” “ถุงยางต้องใส่ตอนไหน?” “ถ้าไว้ใจกัน ไม่ต้องใส่ก็ได้ใช่มั้ย?” คำถามพวกนี้อาจจะเขินเกินไปที่จะพูดกับพ่อแม่หรือแม้แต่คนสนิท แต่ไม่เป็นไร เพราะวันนี้เรามาตอบให้แล้ว! มีเซ็กส์ครั้งแรกต้องเจ็บทุกคนเลยเหรอ? คำตอบ: ไม่จำเป็นต้องเจ็บ และไม่ควรเจ็บด้วยซ้ำ หลายคนเชื่อว่าการมีอะไรครั้งแรกจะ “ต้องเจ็บ” โดยเฉพาะฝั่งผู้หญิง แต่ความจริงคือ ถ้าทั้งสองฝ่าย เต็มใจ พร้อมทั้งร่างกายและจิตใจ บรรยากาศปลอดภัย และมีการใช้สารหล่อลื่น + ถุงยางอย่างถูกต้อง โอกาสที่จะรู้สึกไม่สบายก็จะน้อยลงมาก ที่มักเจ็บเพราะกล้ามเนื้อหดเกร็ง ไม่พร้อม หรืออีกฝ่ายรีบเกินไป ความพร้อมทางใจสำคัญไม่แพ้การเตรียมร่างกายนะ ถุงยางต้องใส่ตอนไหน? คำตอบ: ต้องใส่ “ก่อนสอดใส่” เสมอ! หลายคนยังเข้าใจผิดว่าแค่ใส่ตอนใกล้เสร็จก็พอ แต่จริงๆ แล้ว ต้องใส่ตั้งแต่ก่อนเริ่มมีการสอดใส่เลย เพราะสารคัดหลั่งที่ออกมา ก็มีเชื้อ HIV หรือมีอสุจิ ทำให้ติดเชื้อหรือตั้งครรภ์ได้ ถ้าสอดใส่ไม่ใส่ถุง = ไม่ป้องกัน !!! ถ้าไว้ใจกัน ไม่ต้องใส่ถุงก็ได้ใช่มั้ย? คำตอบ: ความรัก ความไว้ใจ ≠ ความปลอดภัย ไว้ใจกันแค่ไหน แต่อีกฝ่ายอาจมีเชื้อโดยไม่รู้ตัวก็ได้ เพราะเชื้อบางอย่าง […]
ทางออกเมื่อท้องไม่พร้อม
“รู้ตัวอีกที…ก็สายไปแล้ว” “ตอนนี้ท้องแต่ยังไม่พร้อมจะเป็นแม่” “ไม่มีใครเข้าใจฉันเลย…” “ท้องไม่พร้อม” อาจเป็นประโยคที่ใครหลายคนกลัวจะเกิดขึ้นกับตัวเอง แต่สำหรับบางคน… มันเกิดขึ้นแล้วจริงๆ และสิ่งที่มักเกิดขึ้นตามมาไม่ใช่แค่ “ลูก” แต่คือความเครียด ความกังวล และความกลัวว่าจะถูกตัดสินจากคนรอบข้าง แต่เราขอบอกตรงนี้ว่า “ท้องไม่พร้อม” ไม่ได้แปลว่า “จบ” มันแปลว่าคุณแค่กำลังต้องการใครสักคนที่เข้าใจ และทางเลือกที่เหมาะกับคุณ ท้องไม่พร้อม = ท้องโดยที่ยังไม่มีความพร้อมที่จะดูแลในตอนนี้ คำว่า “ไม่พร้อม” ในที่นี้หมายถึง… ไม่พร้อมในเรื่องอายุและเวลา ที่จะดูแลเด็กคนหนึ่งให้มีคุณภาพ ไม่พร้อมในด้านการเงิน และปัจจัยที่จะส่งเสริมสุขภาพร่างกายเด็กให้แข็งแรง ไม่พร้อมในความสัมพันธ์ สภาพแวดล้อม สังคมที่จะเลี้ยง ดูแลเด็กให้ปลอดภัย ไม่พร้อมในใจ ของคนเป็นแม่ที่จะต้องรับผิดชอบชีวิตของลูกที่กำลังจะเกิด หรือไม่พร้อมในทุกๆ ด้านรวมกัน ซึ่งทั้งหมดนี้ ไม่ได้ผิด แต่คือสัญญาณว่าคุณต้องการ “ความรู้ + ความช่วยเหลือ” ก่อนจะตัดสินใจเรื่องสำคัญที่สุดในชีวิต แล้วถ้าท้องไม่พร้อมขึ้นมาจริงๆ ต้องทำยังไง? สิ่งแรกที่อยากให้ทำคือ อย่าเงียบ อย่าเก็บไว้คนเดียว ให้คุณเริ่มต้นจาก 3 ขั้นตอนนี้ ตรวจสอบให้ชัดว่าตั้งครรภ์จริงไหม ใช้ชุดตรวจครรภ์ (แนะนำให้ตรวจหลังประจำเดือนขาด 1 […]
โรคทางเพศไม่ได้มีแค่อาการ ฉี่ แสบ ขัด
“ฉี่แล้วแสบ น่าจะติดเชื้อทางเดินปัสสาวะมั้ง…” “มีแผลขอบแข็ง ไม่เจ็บ ไม่คัน เป็นอะไรนะ” “ไม่เป็นไรหรอก เดี๋ยวก็หายเองแหละ” จริงเหรอ? ถ้าคุณ มีอาการเหล่านี้โดยเฉพาะหลังมีเพศสัมพันธ์ อาจไม่ใช่แค่เรื่องเล็กน้อยแต่มันอาจเป็นสัญญาณของ “โรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์” แล้ว “โรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์” คืออะไร? เรียกสั้นๆ ว่า STIs (Sexually Transmitted Infections) คือการติดเชื้อผ่านการมีเพศสัมพันธ์ ไม่ว่าจะเป็นทางช่องคลอด ทวารหนัก ปาก หรือแม้แต่การสัมผัสผิวหนังที่ติดเชื้อ โรคที่พบบ่อย เช่น ซิฟิลิส หนองใน หนองในเทียม หูดหงอนไก่ / HPV HIV เริม และอื่นๆ อีกมากมาย อาการเบื้องต้นที่ไม่ควรมองข้าม เจ็บ แสบ หรือปวดตอนปัสสาวะ คันภายในหรือรอบอวัยวะเพศ ตกขาวผิดปกติ สี/กลิ่นแปลก มีตุ่มน้ำ แผล หรือผื่นแปลกๆ เจ็บตอนมีเพศสัมพันธ์ มีหนองออกจากปลายอวัยวะเพศ ปวดท้องน้อยหรืออุ้งเชิงกราน บางโรค “ไม่มีอาการเลย” แต่ก็สามารถแพร่เชื้อได้ […]
10 ความลับเรื่องยาคุม
“กินแล้วอ้วนจริงมั้ย?” “ลืมกินวันเดียว ท้องได้เลยเหรอ?” “ต้องกินตอนมีแฟนเท่านั้นเหรอ?” คำถามเรื่อง “ยาคุมกำเนิด” มีเยอะกว่าที่คิด และที่น่าห่วงกว่าคือหลายคนได้ข้อมูลมาจากสื่อออนไลน์ หรือเพื่อนบอกต่อกันแบบผิดๆ จนเข้าใจผิดไปกันใหญ่ วันนี้เราขอรวม 10 ข้อจริงให้คุณอ่านจบในโพสต์เดียวค่ะ ยาคุมไม่ใช่ยาของคนมีแฟนเท่านั้น ยาคุม = ทางเลือกของคนที่อยากคุมกำเนิด ไม่ว่ามีแฟนหรือไม่ การกินยาคุมอาจด้วยเหตุผลอื่นด้วย เช่น ปรับรอบเดือนให้สม่ำเสมอ ลดสิวฮอร์โมน ลดอาการปวดท้องประจำเดือน ไม่ต้องมีเซ็กส์ก่อนถึงจะกินได้ และไม่ใช่เรื่องน่าอาย มียาคุมหลายแบบ ไม่ใช่แบบเม็ดเดียวจบ! ยาคุมแบบรายเดือน (เม็ดเล็ก กินต่อเนื่อง 21 หรือ 28 เม็ด) ยาคุมฉุกเฉิน (ใช้เมื่อมีเพศสัมพันธ์โดยไม่ป้องกัน) ยาฉีด / แผ่นแปะ / ห่วงอนามัย / หลอดยาฝัง ก็มีนะ! แต่ละแบบมีข้อดี-ข้อจำกัดต่างกัน ดังนั้นอย่าหยิบเอง! ปรึกษาเภสัชกรหรือแพทย์ก่อนดีที่สุด ที่มา : ศูนย์อนามัยกลุ่มชาติพันธุ์ ชายขอบ และแรงงานข้ามชาติ (ศอช.) กินยาคุมแล้วอ้วนจริงมั้ย? ขึ้นอยู่กับ […]